Bromptons in de BeNelux
Bromptons in de BeNelux
Brompton
Bromptons zijn genoemd naar…
Brompton…,
meer precies het Londonse Brompton…,
maar waarom…?
Ergens midden jaren zeventig is het idee van de Brompton geboren en de Brompton zelf zag het daglicht in Brompton; In het appartement van Andrew Ritchie zo’n tien meter boven de de plek waar (vroeger) Brompton-Road en (het verlengde) Old Brompton-Road samen komen/kwamen. Daar ligt ook, aan de overkant van de straa, de Brompton-Oratory en ook het metrostation Brompton-Road; Denk niet dat je daar uit of in kunt stappen , het is al sinds 1934 gesloten, in WO-II deed het dienst als coördinatie-centrum voor de Londonse luchtverdediging. De sluiting van het station is wellicht één van de redenen waarom wat vroeger Brompton heette nu algemeen wordt aangeduid als Knightsbridge en South-Kensington, naar de twee andere min-of-meer aan (Old-)Brompton-Road gelegen metro-/tube-stations.
Wie London bezoekt of ooit bezocht heeft zal vaak zonder het te merken in Brompton hebben rondgelopen. ‘t stikt er van de musea, niet vreemd omdat Brompton in de 19e-eeuw pas echt bij London ging horen toen de eerste wereldtentoonstelling plaats vond en vervolgens ook een tussen Hyde-park en Brompton-Road een grootaantal musea werd gebouwd zoals het Victoria-&-Albert-Museum, het science-Museum, het Museum-of-Natural-History, en niet te vergeten Albert-Hall. Brompton was ‘booming’ ook het wereldvermaarde Harrods-warenhuis aan Brompton-Road stamt uit die tijd. Er zijn ook iets minder bekende juweeltjes in Brompton te vinden. Een bezoek aan het Bibendum-restaurant in het prachtige Art-Deco Michelin-House op Brompton-Cross is voor mensen met gevoel voor fiets-/auto-historie zeker de moeite waard en voor Bromptoneers in het bijzonder, hier kwamen de eerste banden voor de Brompton vandaan, logisch het is maar een paar honderd meter van waar de Brompton ontstond.
De naam Brompton komt veel vaker voor in Groot-Brittannië en meer specifiek Engeland.
Veel van deze plaatsjes hebben een historie die ver terug gaat en zijn terug te vinden in het Domesday-book.
We noemen er een paar die ook nu nog gewoon op de kaart kunnen worden teruggevonden.
In Middlesex (London)
Brompton by Kensington
In Kent
Brompton (on) Medway [opgeslokt door Gillingham]
Hawkhurst dat ook wel Brompton wordt/werd genoemd
In Somerset
Brompton Ralph
Brompton Regis ofwel Kings-Brompton
In Shropshire
Brompton Crossing (halverwege Offa’s Dyke, bij wandelaars is vooral de nabijgelegen passage Brompton-ridge het zwaarst van deze route)
In Yorkshire
Brompton by Sawdon
Potter Brompton
Brompton by Northallerton
Brompton on Swale
Patrick Brompton
En welke Engelse plaatsnaam is niet ook (veelvoudig) terug te vinden in de (voormalige) Britse Koloniën, dus vinden Bromptons in de Verenigde Staten, Canada, Australië en ongetwijfeld op andere plekken waar Britten zich ooit breed gemaakt hebben.
Etymologie van Brompton
Een naam die zo vaak voor komt moet haast wel een betekenis hebben.
Etymologisch zou Brompton zoveel moeten betekenen als een ‘to(w)n’ (plek/tuin/dorp/bepaling/omzoomd gebied) waar ‘brom’, ‘brome’ danwel ‘broom’ groeit.
Wat dat bro(o)m(e) danwel mag wezen is niet eenduidig;
… Brompton een havergrasweitje…
Brome is een soort haverachtig gras, dravik in het Nederlands, de naam is afgeleid van het Griekse ‘bromos’ hetgeen haver betekent. Weitjes met gras dus maar dan wel weinig voedzaam gras dat het vee niet echt lekker vindt niet iets om overal aan te planten en te cultiveren, sterker nog onder akkerbouwers word dravik en wilde haver als een zeer lastig onkruid beschouwd.
Verder kunt je je in gemoede afvragen waarom in de middeleeuwen nou juist in Engeland zoveel plaatsjes een benoemd zouden zijn in een verbasterd Grieks voor haver. Bovendien geeft Webster aan dat het woord ‘brome’ eerst rond 1835 in het voor eerst in de engelse literatuur opduikt.
Bovendien kende men middeleeuwse engels het woord ‘drauk’ dat nauw verwant is is aan ons dravik; Er zijn weinig of geen plaatsnamen die aan dat woord refereren (of het zou b.v. Droughton moeten zijn).
… geen wei met havergras maar een brem-/braam-bos…
Naast het bovenstaande brome kent het engels ook het woord ‘broom’ (oud-engels brom/brome etc.) en dat woord betekent niet alleen bezem maar is ook ook de aanduiding voor een plant die ooit veel gebruikt werd om die bezems. En die plant kennen we, wij noemen het brem en in het duits heet diezelfde plant zelfs Besenginster dus men maakte er waarschijnlijk niet enkel in middeleeuws Engeland bezems van.
… Brompton een plek voor bezembinders…?
Blijkbaar waren de Engelsen en een proper volkje getuige het veelvuldig voorkomen van de naam.
Maar alle gekheid op een stokje, wanneer we ervan uitgaan dat de ‘Brom’ van Brompton staat voor broom dan zou daarmee best wel eens een brem-soort mee kunnen worden bedoeld waar heel best bezems van te maken vallen; Maar waarschijnlijk is dat niet de (enige) reden waarom de naam zoveel voorkomt.
Er is nog een geheel andere toepassing voor dit gewas en daarmee was het, zeker in het verleden, geld/goud waard. Engeland produceerde in de middeleeuwen wol. Wol was een van de kurken zo niet de kurk waarop de Engelse economie dreef, wol voor de export voor de lakenindustrie in de Lage-Landen (met name Vlaamse steden maar ook het Hollandse Leiden) en Italiaanse steden. En ook toen (al) wilde men kleur geven aan het leven dus werden de duurdere stoffen geverfd. Bro(o)m(e) en met name de gele verfstof die uit het gewas gewonnen kon worden, was dus een economisch zeer interessant gewas. Met de gewonnen verfstof konden wollen stoffen, zoals laken en vilt, geel worden geverfd en ook voor groen te verven stoffen was het vrijwel onmisbaar. Het gewas werd om die reden op vrij grote schaal verbouwd. Overigens, de franse naam voor dit gewas was/is ‘genet’ en dat komen we weer terug in de naam van het ‘Norman-Anjou’ Engels Koningshuis ‘Plantagenet’ (Planta Genista) die aanvankelijk deze plant in het blazoen voerden. Ook moet het dubbelgebruik van het gewas niet worden uitgesloten, het is heel best mogelijk dat vroeger ‘verbouwde’ brem-soorten voor zowel verfstof als bezems geschikt waren; Evenzeer is het goed voorstelbaar dat een dergelijk dubbelgebruik zoals wel vaker aan latere gewasveredeling ten offer is gevallen.
… probleem opgelost, Brompton betekent zoveel als Brem-tuin…
… voor gele wol-verf en bezembinders…
… of toch niet…?
Veel plaatsjes waarvan de naam nu of in het verleden geschreven is als ‘Brompton’ komen we in oude geschriften en op oude kaarten tegen als:

… Bampton
… Brantone
… Branstone
… Brandune
… Brantune
… Brancuna
… Bramtuna
… Brauetone
… Brean
… Brien
… Bryan
… Brempton
… Bempton
… Bentone
… Beantone

… Bratton
… Brimpton
… Brinton
… Brintone
… Brighton
… Bristletune
… Bristelmetune
… Bristelmestune
… Briweton
… Briwetone
… broctune
… Brumpton
… Brumton
… Brumtun
… Brupton

… Brumetone
… Brunetone
… Brunton
… Bruntun
… Bruntune
… Bruton
… Brutun
… Brympton
… Burnetone
… Bupton
… Bubedene
… bubedune
… Burton
… enz.
… enz
Brompton-Somerset-Series
Brendon Hills
Wat heeft een vouwfiets zonder spatborden of zadelpenadapter te bieden?
Puur fietsgenot verpakt in vouwsensatie, puur zonder versnellingen, Spartaans met twee, gewoon met drie, compleet met 6 danwel uitermate luxueus met 12 versnellingen; Het maakt niet uit, of eigenlijk juist wel, de Brendon-Hills paart eenvoud en vouwbaarheid, aan een laag gewicht en sportiviteit en dat alles in een piepklein pakketje bomvol fiets. Een fiets waar altijd wel een plekje voor te vinden is in camper, auto, boot of openbaar vervoer zodat hij altijd in de buurt is om er een lekker stuk op weg te rijden.
Brompton-Ralph
Vernoemd naar het gelijknamige dorpje in de Brendon-Hills in Somerset is dit de volwaardige opvolger van het vroegere L-type. Een fiets met alle mogelijkheden voor dagelijks gebruik, zonder overbodig gewicht of luxe, alhoewel zo'n voorgemonteerde Bagageclip natuurlijk wel alle geneugten van het uitgekiende Brompton-voordragersysteem binnen handbereik brengt.
Met keuze uit diverse verlichtingssystemen, bijvoorbeeld met de speciaal voor de Brompton onwikkelde BromSon-naafdynamo, voldoet de Brompton-Ralph aan alle wettelijke eisen; Daarmee is de fiets dus, weer of geen weer, geschikt voor het alledaags woon-/werk-verkeer. Neem 'm mee in auto, metro, bus of trein, een hoekje van camper, boot of caravan is groot genoeg; Of gewoon als (hand)bagage mee in `t vliegtuig; Om overal lekker te kunnen fietsen.
Brompton-Regis
Hemelsbreed slechts ca. 8,5 Mijl van Brompton-Ralph verwijderd ligt Brompton-Regis aan Wimbleball Lake midden in Exmoor National Park,
Ook de fietsen liggen qua eigenschappen en mogelijkheden niet ver uit elkaar.
De Brompton-Regis biedt wat de Brompton-Ralph biedt en meer:
Een stevige bagagedrager, geschikt om tijdens een fietsvakantie een complete kampeeruitrusting op mee te voeren; Ook doet hij dienst als parkeerstandaard of transportvlonder en winkelwagentje, dat laatste slechts zolang de fiets is voorzien van zogenaamde Transportwieltjes en, bijvoorbeeld, een Vouwmand.
Brompton-Yorkshire-Series Super-light-frame met diverse titanium onderdelen waaronder achterframe, voorvork en zadelpen
Yorkshire Dales
De lichtste Brompton (vanaf ± 8,6kg), een fiets waar geen enkel overbodig onderdeel op terug te vinden is, geen spatborden, geen zadelpenadapter, zelfs geen pompje, maar één die natuurlijk wel geschikt is voor het uiterst praktische Brompton-voordragersysteem.
Geen alledaagse fiets maar een klein lichtgewicht snelheidsmonster, voor estheten en sportievelingen maar ook een fiets om altijd bij je hebben aan boord of in de kofferbak; Om jezelf te trainen en te testen of gewoon om 's zomers een eind op weg te paddelen
Patrick-Brompton
In de Yorkshire Dales liggen verschillende plaatsjes met de naam Brompton, waarvan Brompton-Patrick er één is. De hiernaar vernoemde complete fiets met spatborden, zadelpenadapter en zijreflectie is natuurlijk ook geschikt voor het uitgekiende Brompton-voordragersysteem.
De Brompton Patrick-Brompton (geen gestotter) is, mits voorzien van verlichting, een ideale fiets voor het dagelijks woon-werk-verkeer maar ook om altijd bij je hebben in auto, trein, metro of bus; om mee te nemen op een vliegvakantie of in een hoekje van camper of caravan om er overal lekker op te toeren.
Potter-Brompton
Waar de Patrick-Brompton nog tekort mocht schieten zou, ten koste van een klein beetje extra gewicht, de Potter-Brompton uitkomst moeten bieden.
Dit is werkelijk een ideale lichtgewicht reisgenoot die zonder morren als pakpaard voor een complete fiets-kampeeruitrusting misbruikt zou mogen worden.
Uiteraard kan je er ook gewoon lekker even op uitwaaien, tijdens het woonwerkverkeer de dagelijkse boodschappen op meenemen, gaan stappen of gewoon lekker toeren, de gemonteerde extra smalle Eazy-wheels geven nagenoeg dezelfde mogelijkheden als de Transportwieltjes.
Waarom Bromptons ‘Brompton’ heten
Weinigen zullen bij het zien de hiernaast afgebeelde fiets veel overeenkomsten zien met de gemiddelde Brompton die je in het straatbeeld ziet of die nu in de winkel staat;
De Mk0-Nº3 was het begin…,
één van de allereerste (Nº3)Bromptons uit 1977…,
voorzien van gepatenteerde vouwsysteem…,
het nu zo kenmerkende Brompton-design is van iets later datum (1978)